اصطکاک
در دوچرخهسواری وقتی میخواهیم سرعت خود را کم یا دوچرخه را متوقف کنیم از ترمز استفاده میکنیم. آیا تاکنون فکر کردهاید ترمزکردن چگونه سبب کُندشدن و توقف سریع وسیلهی نقلیه میشود؟ نه تنها دوچرخه بلکه هر جسمی که روی سطحی در حال حرکت است، پس از مدتی حرکتش کُند میشود. چرا وقتی توپی در حال حرکت است، پس از طیّ مسیر کوتاهی از حرکت باز میایستد؟ چرا راه رفتن بر سطح یخ و برف دشوار است؟
آزمایش کنید
یک تختهی صاف به طول تقریبی ۴۰ سانتیمتر تهیه کنید و در یک سطح صاف مانند سطح سرامیکی، روی چند کتاب قرار دهید. جسمی مانند یک باتری قلمی را از بالای تخته رها کنید.
جسم پس از طیّ چه مسافتی روی سطح صاف میایستد؟
(دانشآموز باید مسافت را اندازه بگیرد، مثلاً ۵۰ سانتیمتر)
بار دیگر این آزمایش را روی سطح پرزداری مانند موکت تکرار کنید. این بار جسم پس از طیّ چه مسافتی میایستد؟
مسافت بسیار کمتری را طی میکند (مثلاً ۲۰ سانتیمتر).
اگر آزمایش را روی سطح ناهموار خاکی انجام دهیم، چه اتّفاقی میافتد؟
جسم خیلی زودتر متوقف میشود و مسافت بسیار کمی را طی میکند.
اگر روی یخ انجام شود، چه اتّفاقی میافتد؟
جسم مسافت بسیار زیادی را طی میکند و دیرتر میایستد.
به نظر شما باید چه وضعیتی فراهم باشد تا جسم، مسافت بیشتری را طی کند؟
سطح باید بسیار صاف و صیقلی باشد تا اصطکاک کمتری ایجاد شود.
در کدام حالت جسم زودتر متوقف میشود؟
در حالت سطح ناهموار خاکی یا موکت (سطوح زبر).
به نظر شما چرا در همهی حالتها، جسم پس از مدتی بالاخره میایستد؟
به دلیل وجود نیرویی به نام «نیروی اصطکاک» که همیشه در خلاف جهت حرکت جسم اثر میکند و باعث کند شدن و توقف آن میشود.
پرسش و پاسخ بدون پرسش
تا کتون پرسشی ثبت نشده.