● وابستگی موجودات زنده به یکدیگر: همهٔ موجودات زنده برای ادامهٔ زندگی بهیکدیگر وابسته هستند. در علوم سال پنجم خواندید که یکی از وابستگیها، زنجیرهٔ غذایی* است. وقتی برخی گونههای یک زیستگاه نابود میشوند، غذای برخی گونههای دیگر کم میشود و آنگونه نیز شروع به کاهش میکند، در نتیجه تعادل زندگی در آنجا به هم میخورد. آیا میتوانید در این مورد مثالی بزنید؟
● فواید گیاهان و جانوران: بعضی از جانوران و گیاهان منابع غذایی برای انسانها هستند. ما از گوشت برخی دامها یا پرندگان و میوهها، غلات، سبزیجات و چای تغذیه میکنیم. بعضی از گیاهان خاصیت دارویی دارند و برای درمان بیماریها استفاده میشوند. بخشی از داروهایی که در داروخانهها فروخته میشوند از عصارهٔ گیاهان بهدست آمده است. ایران یکی از کشورهای پرمحصول در زمینهٔ گیاهان دارویی است. توجه به فعالیتهای علمی در زمینهٔ گیاهان دارویی و همچنین توسعهٔ فعالیتهای اقتصادی مرتبط با آنها، میتواند کمکی جدی برای اقتصاد کشور باشد.
فعّالیت
۳ـ کاریکاتور این درس در صفحهٔ ۶۵ چه پیامی دارد؟ توضیح دهید.
این کاریکاتور نشان میدهد که حیوانات جنگل (مانند روباه، خرس و سنجاب) از تخریب خانه و زیستگاهشان توسط انسانها (قطع درختان) و ریختن زباله در طبیعت ناراحت و عصبانی هستند. پیام آن این است که تخریب محیط زیست باعث آوارگی و نابودی حیوانات میشود.
۴ـ به چند گروه تقسیم شوید. هر گروه با راهنمایی معلم به قرآن کریم مراجعه کنید و این آیات را پیدا کنید و معنی آنها را در کلاس بخوانید و با هم دربارهٔ پیام آیه گفتوگو کنید. سورهی انعام (آیهی ۹۹)، سورهی یس (آیات ۳۲ـ۳۵)، سورهی هود (آیهی ۶۰)، سورهی الرحمن (آیات ۱۰ـ۱۲)
پاسخ ۱
۱. آیه ۹۹ سوره انعام، به باران، روییدن دانهها، درختان و میوههای گوناگون اشاره میکند و پیام آن این است که این همه تنوع و نظم در گیاهان، نشانه قدرت، علم و رحمت خداست و انسان باید با دیدن طبیعت، خدا را بشناسد و شکرگزار باشد. ۲. آیات ۳۲ تا ۳۵ سوره یس، هم یادآور جمع شدن همه انسانها در قیامت است و هم به زنده شدن زمین مرده، روییدن کشتزارها و میوهها از آن اشاره میکند؛ پیام آن این است که خدا هم روزیِ مردم را میدهد و هم توانایی زنده کردن مردگان در قیامت را دارد و انسان باید هم شکر نعمتها را بکند و هم قیامت را فراموش نکند. ۳. آیه ۶۰ سوره هود، درباره قوم عاد است که پیامبر خود، هود را تکذیب کردند و به همین سبب، گرفتار لعنت و عذاب خدا در دنیا و آخرت شدند؛ پیام این آیه هشدار به انسانهاست که سرنوشت تکذیبکنندگان حق، هلاکت و بدبختی است و باید از سرگذشت اقوام گذشته عبرت بگیرند. ۴. آیات ۱۰ تا ۱۲ سوره الرحمن، نعمتهای زمینی را میشمارد؛ این که خدا زمین را برای همه موجودات گسترده و در آن میوهها، درختان خرما، دانههای پوشیده و گیاهان خوشبو آفریده است؛ پیام آن این است که زندگی راحت انسان و دیگر موجودات روی این نعمتها بنا شده و انسان وظیفه دارد هم شکر این نعمتها را بهجا آورد و هم از زمین و روزیهای آن درست و بدون فساد استفاده کند.
پرسش و پاسخ بدون پرسش
تا کتون پرسشی ثبت نشده.