همانطور که در شکل ۳. پ مشاهده میکنید، برای جدا کردن اتمهای اکسیژن از آهن، سنگ معدن را به همراه کربن و سنگ آهک در کورههای مخصوص حرارت میدهند. در اثر این عمل، اتمهای اکسیژن از سنگ معدن جدا و به صورت کربن دیاکسید خارج میشوند. در نتیجه فلز آهن به حالت مذاب ته کوره باقی میماند.
کربن + اکسیدهای آهن ────(گرما)────> فلز آهن + کربن دیاکسید
در پایان، فلز مایع را در قالبها میریزند و به شکلهای گوناگون وارد بازار میکنند.
آیا میدانید
فلز آهن بهصورت خالص نسبتاً نرم است و در اثر ضربه خم میشود.
آزمایش کنید
هدف: تهیه آهن از اکسید آهن
- سر ۵ تا چوب کبریت را با آب مرطوب کنید.
- نخست سرچوب کبریتهای مرطوب را با سدیم کربنات و سپس با پودر آهن (III) اکسید آغشته کنید.
- چوب کبریتها را با استفاده از گیره روی شعله آبی چراغ بونزن یا چراغ الکلی بگیرید، هنگامی که بیش از نیمی از طول چوبکبریت سوخت، آنها را خاموش کنید.
- پس از ۳۰ ثانیه، قسمتهای سوخته را جدا کرده و پودر کنید و در شیشه ساعت بریزید.
یک آهنربا بردارید و آن را در زیر شیشه ساعت حرکت دهید، چه مشاهده میکنید؟
ذرات پودر شده به دنبال آهنربا حرکت میکنند. این نشان میدهد که اکسید آهن (که خاصیت مغناطیسی ندارد) در اثر گرما و واکنش با کربن موجود در چوب کبریت، احیا شده و به فلز آهن (که خاصیت مغناطیسی دارد) تبدیل شده است.
فکر کنید
آیا از فلز آهن خالص میتوان به عنوان تیرآهن در ساخت اسکلتهای ساختمانی و از ورقههای آهن در ساخت بدنهٔ خودروها و لوازم آشپزخانه استفاده کرد؟ پاسخ خود را توضیح دهید.
خیر. آهن خالص نسبتاً نرم است و استحکام کافی برای تحمل وزن ساختمان یا مقاومت در برابر ضربات بدنه خودرو را ندارد. همچنین آهن خالص به سرعت زنگ میزند. برای افزایش استحکام و مقاومت در برابر خوردگی، آهن را با عناصر دیگر (مثل کربن، کروم و نیکل) مخلوط میکنند تا آلیاژهای فولادی به دست آید.
خود را بیازمایید
جدول صفحه بعد مواد اولیهٔ بهکار برده شده در تولید کارد و چنگال را نشان میدهد. در هر مورد علت استفادهٔ مواد را مشخص و جدول را کامل کنید.
پرسش و پاسخ بدون پرسش
تا کتون پرسشی ثبت نشده.