میزان فضای خالی و نفوذپذیری در سنگها و رسوبات مختلف، متفاوت است. برای مثال در آبرفتها، میزان فضاهای خالی و نفوذپذیری زیاد است. بنابراین برای تشکیل ذخیرهٔ آبهای زیرزمینی مناسب هستند؛ در حالیکه رسها، گرچه دارای فضای خالیاند، اما بهدلیل دانه ریز بودن، برای بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی مناسب نیستند.
بخشی از آبهای سطحی که به درون زمین نفوذ میکنند، به حرکت خود تا رسیدن به یک لایهٔ نفوذناپذیر ادامه میدهند و فضاهای خالی رسوبات و سنگها را پر میکنند. همانطور که در فعالیت بالا دیدید، داخل ظرف شیشهای دو منطقه وجود دارد: یکی منطقهای که در آن فضاهای خالی بین ذرهها توسط رطوبت و هوا پر شده است و دیگری منطقهٔ اشباع که زیر آن واقع شده است و فضاهای خالی بین ذرهها در آن کاملاً توسط آب پر شدهاند. به سطح بالایی منطقهٔ اشباع سطح ایستابی گفته میشود (شکل ۴). به عبارت دیگر، سطح ایستابی مرز بین منطقهٔ اشباع و منطقهٔ بالایی آن است. هرچه عمق چاه بیشتر باشد، عمق سطح ایستابی نیز زیادتر خواهد بود (شکل ۵).
یک ظرف شیشهای را تا ۳/۴ با ماسه پر کنید. سپس تا نیمه در آن آب بریزید. به دقت آن را مشاهده کنید و به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
پرسش و پاسخ بدون پرسش
تا کتون پرسشی ثبت نشده.