فعالیت
به رسوب تشکیل شده درون کتری یا سماور دقت کنید.
آیا میدانید منشأ آنها کجاست؟
منشأ این رسوبات، املاح معدنی محلول در آب (به ویژه کلسیم و منیزیم) است که در اثر جوشیدن آب و تبخیر آن، به صورت جامد (آهک) رسوب میکنند.
چگونه میتوانیم آنها را از بین ببریم؟
با استفاده از اسیدهای ضعیف مانند سرکه یا آبلیمو میتوان این رسوبات آهکی را در خود حل کرد و از بین برد.
آزمایش کنید
وسایل و مواد: بشر، مقداری سرکه، یک عدد تخم مرغ با پوست سالم
روش آزمایش:
۱. در بشر تا نیمه سرکه بریزید.
۲. یک تخم مرغ داخل آن قرار دهید.
۳. در طول روز مشاهدات خود را یادداشت و نتیجهگیری کنید.
آیا میتوانید از این روش برای رسوب زدایی سماور استفاده کنید؟ چگونه؟
بله. پوست تخم مرغ از جنس آهک (کلسیم کربنات) است که شبیه رسوبات سماور است. در آزمایش مشاهده میکنیم که پوست تخم مرغ در سرکه حل میشود (حبابهای گاز تولید میشود و پوست نرم میشود). بنابراین میتوانیم با ریختن سرکه در سماور و جوشاندن آن، رسوبات آهکی را حل کرده و از بین ببریم.
کلسیم و منیزیم از مهمترین املاح موجود در آبهای زیرزمینیاند. در صورتی که میزان این دو عنصر در آب زیاد باشد، به آن «آب سخت» گفته میشود. اگر املاح آب از حد معمول بیشتر باشد، برای سلامتی ما نیز مضر است.
قنات (کاریز)
در جهان، ایرانیان نخستین کسانی بودند که برای بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی قنات حفر کردند. آنها با حفر قنات در زمینهای شیبدار از آبهای زیرزمینی استفاده میکردند (شکل ۱۱ و ۱۲).
پرسش و پاسخ بدون پرسش
تا کتون پرسشی ثبت نشده.