صفحه ۸۹ فارسی هفتم

پروین اعتصامی اوّلین شعرهایش را در هفت یا هشت سالگی سروده است. بعضی از این شعرها به اندازه‌ای زیبا، جالب و پرمعنا هستند که خواننده را به شگفتی وامی‌دارند. برخی از زیباترین شعرهایش را در نوجوانی و در یازده تا چهارده سالگی سروده است. شعر «ای مرغک» او در دوازده سالگی سروده شده است.

🔑 واژگان کلیدی

  • مرغک: پرنده کوچک (ک کوچک نشانه تصغیر یا تحبیب)
  • خُرد: کوچک
  • آشیانه: لانه

✨ آرایه‌های ادبی

  • تشخیص: سخن گفتن با مرغک (جان‌بخشی).
  • تناسب: مرغک، آشیانه، پرواز، پریدن.

تا کی حرکات کودکانه؟

در باغ و چمن چمیدن آموز

💡 معنی چیه؟

  • معنی ۱

    تا چه زمانی می‌خواهی رفتارهای بچه‌گانه و خام داشته باشی؟ اکنون وقت آن است که به میان باغ و سبزه بروی و با ناز و غرور راه بروی.

  • معنی ۲

    «چمیدن» یعنی راه رفتن با ناز و اعتمادبه‌نفس؛ شاعر با یک پرسش اعتراضی (تا کی؟) پرنده را تشویق می‌کند که دوران کودکی را پشت سر بگذارد و وارد دنیای بزرگ‌تر شود.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک
  • معنی ۳

    مفهوم کلی بیت دعوت به بلوغ و بزرگ شدن است؛ یعنی دیگر وقتِ وابستگی نیست و باید با افتخار در جامعه (باغ و چمن) حضور پیدا کنی.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک

🔑 واژگان کلیدی

  • چمیدن: با ناز راه رفتن، خرامیدن

✨ آرایه‌های ادبی

  • پرسش انکاری: «تا کی حرکات کودکانه؟» سوالی است که برای تاکید پرسیده شده و جوابش معلوم است (نباید ادامه یابد).

رام تو نمی‌شود زمانه

رام از چه شدی؟ رمیدن آموز

💡 معنی چیه؟

  • معنی ۱

    روزگار هرگز مطیع و فرمانبردارِ تو نخواهد شد (دنیا سخت‌گیر است)، پس چرا تو این‌قدر زود تسلیم شده‌ای؟ بلند شو و تلاش کردن را یاد بگیر.

  • معنی ۲

    شاعر می‌گوید نباید منتظر باشی دنیا به ساز تو برقصد؛ بلکه تو باید زرنگ باشی و از تنبلی و سکون فرار کنی (رمیدن).

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک
  • معنی ۳

    تضاد زیبای بین «رام» (مطیع) و «رمیدن» (فرار کردن/وحشی بودن) به این معنی است که در برابر سختی‌های روزگار نباید تسلیم و دست‌بسته بود، بلکه باید فعال و پویا بود.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک

🔑 واژگان کلیدی

  • زمانه: روزگار
  • رام: مطیع، فرمان‌بردار
  • رمیدن: فرار کردن، گریختن

🎭 کلمات متضاد (مخالف)

  • راموحشی / یاغی

✨ آرایه‌های ادبی

  • تشخیص: «رام نمی‌شود زمانه»: نسبت دادن صفت انسانی به زمانه.
  • جناس (اشتقاق): رام و رمیدن (شبیه بودن ظاهری کلمات).

مَندیش که دام هست یا نه

بر مردم چشم، دیدن آموز

💡 معنی چیه؟

  • معنی ۱

    نترس و مدام فکر نکن که آیا دامی (خطری) سر راهت هست یا نه؛ بلکه به چشمانت یاد بده که حقایق را درست ببینند و هوشیار باشند.

  • معنی ۲

    به جای اینکه از ترس خطر (دام) در لانه بمانی، باید «دیدن» و بصیرت را یاد بگیری تا بتوانی خطر را تشخیص دهی و پرواز کنی.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک
  • معنی ۳

    «مردم چشم» همان مردمک چشم است؛ پروین اعتصامی می‌گوید شجاعت با آگاهی به دست می‌آید، پس چشمانت را باز کن و با هوشیاری حرکت کن.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک

🔑 واژگان کلیدی

  • مندیش: نیندیش، فکر نکن
  • دام: تله
  • مردم چشم: مردمک چشم

✨ آرایه‌های ادبی

  • ایهام: «مردم» می‌تواند هم به معنی مردمک باشد و هم انسان‌ها (البته اینجا مردمک مد نظر است).

شو روز به فکر آب و دانه

هنگام شب آرمیدن آموز

💡 معنی چیه؟

  • معنی ۱

    در طول روز پرتلاش باش و به دنبال رزق و روزی (آب و دانه) برو، و وقتی شب فرا می‌رسد، استراحت کردن و آرامش یافتن را بیاموز.

  • معنی ۲

    این بیت به «نظم در زندگی» اشاره دارد؛ انسان موفق کسی است که کار و تلاشش در روز باشد و شب را به استراحت و تجدید قوا اختصاص دهد.

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک
  • معنی ۳

    شاعر می‌خواهد بگوید زندگی فقط کار نیست و فقط خواب هم نیست؛ بلکه تعادلی است میانِ تلاش برای معاش (آب و دانه) و آسودگی (آرمیدن).

    برای مشاهده این پاسخ، به اشتراک ویژه نیاز دارید.

    خرید اشتراک

🔑 واژگان کلیدی

  • شو: برو، بشو
  • آرمیدن: استراحت کردن، آرام گرفتن

🎭 کلمات متضاد (مخالف)

  • روزشب
  • تلاشآرمیدن

✨ آرایه‌های ادبی

  • تضاد: روز و شب.
  • تناسب: آب و دانه.

پروین و سروده‌هایش آنقدر شگفت‌انگیز بودند که بزرگ‌ترین شاعران روزگار، او را تحسین و تشویق می‌کردند. محمّدحسین شهریار، شاعر بزرگ روزگار ما، هنگامی که سروده‌های دورهٔ نوجوانی پروین را می‌خواند، می‌گفت:

🔑 واژگان کلیدی

  • نوابغ: جمع نابغه، افراد بسیار باهوش و زیرک
  • نظیر: مانند، همتا
  • تحسین: آفرین گفتن

👨‍👩‍👧‍👦 هم خانواده

  • ادب: ادیب، ادبیات
  • نظیر: ناظر، نظر

✍️ نکات املایی

  • شگفت‌انگیز
  • تحسین
  • نوابغ
  • نظیرش
  • شاعره‌ها

✨ آرایه‌های ادبی

  • مبالغه: «تا کنون نظیرش نیست» (تاکید بر بی‌همتا بودن).

برای ثبت پرسش باید وارد حساب کاربری خود شوید. ورود به حساب


پرسش و پاسخ بدون پرسش

تا کتون پرسشی ثبت نشده.